Tedavisi mümkün olmayan hastalıklar neticesinde görev yapamayacak derecede hasar gören organların yerine canlı veya ölüden alınan sağlam ve aynı görevi yapacak organın konularak hastanın tedavi edilmesine organ nakli denir.

Hangi organ ve dokunun nakli yapılmaktadır?

Ülkemizde nakil yapılan organ ve dokular;

Organ:

• Böbrek

• Karaciğer

• Kalp

• Akciğer

• Pankreas

• İnce Barsak

Dokular:

• Kalp Kapağı

• Kemik

• Kemik İliği

• Kornea

• Deri

Organ nakli kimlerden yapılır?

Organ ve doku nakli, canlıdan ve kadavradan olmak üzere iki şekilde yapılır.

1. Canlı donör (verici): Organ nakli gereken hastanın eşi veya yakın akrabaları doku, kan grubu vb. uyum mevcut ise organ bağışında bulunabilmektedir. Böbrek ve parça karaciğer gibi.

2. Kadavra donör (verici): Hastane yoğun bakım ortamında beyin ölümü, yarı tıbbi ölüm denilen geri dönüşümsüz beyin hasarı gelişmiş hastaların organları bağışlandığında bunlar kadavra donör olarak tanımlanmaktadır. Böbrek, karaciğer, pankreas, kalp, kalp kapakları, kornea kadavradan nakillerde kullanılmaktadır.

Organ bağışı yapılsa bile her ölümden sonra organ nakli mümkün değildir. Örneğin evde ya da yolda vefat eden bir kimse bağış kartı ve ailesinin rızası olsa bile organları alınamaz. Yalnızca hastane yoğun bakım ortamında tıbben ölümü gerçekleşen insanlardan organ nakli yapılabilinir.

Beyin ölümü (tıbbi ölüm) nedir?

Beyin ölümü, beyin fonksiyonlarının geri dönüşümsüz olrak kaybolmasıdır. Beyin ölümü gerçekleşen kişide solunum ve dolaşım ancak yoğun bakım şartlarında solunum cihazı gibi destek makinelerine bağlı olarak sürdürülebilmektedir. Solunum ve kalp atımları yapay olarak sürdürülebilirken beyin fonksiyonları yapay olarak sürdürülemez. Bu nedenle kişi öldüğü zaman tıbben ölü olarak kabul edilir.

Organ bağışı nedir?

Kişi hayatta iken, serbest iradesi ile tıbben yaşamı sona erdikten sonra doku ve organlarının başka hastaların tedavisi için kullanılması izninin verilmesine organ bağışı denir. 2231 sayılı organ ve doku alınması, saklanması ve nakli hakkında kanun: "18 yaşından büyük ve akli dengesi yerinde olan herkes organlarının tamamını veya bir bölümünü bağışlayabilir." demektedir. Organ bağışında bulunabilmek için organ bağışı belgesinin iki tanık huzurunda doldurup imzalamak yeterlidir.

Dinen bir sakıncası var mıdır?

Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu 3.3.1981 tarih 396 sayılı kararı ile organ naklinin caiz olduğunu bildirmiştir. Kur'an-ı Kerim'de "Kim bir kimseye hayat verirse, onun sanki bütün insanlara hayat vermişçesine sevap kazanacağı" beyan olunmaktadır.

Organ bağışı nereye ve nasıl yapılır?

• Sağlık müdürlüklerine

• Hastanelere

• Organ nakli yapan merkezlere

Bağış yapmak isteyen kişiler iki tanık huzurunda bir belge imzalayarak, organ bağış kartına sahip olabilirler. Organ bağışı yapan kişi bağış kartını üzerinde taşımalıdır. Bu durumu ailelerine bildirmeleri daha sonra çıkabilecek aksaklıkları önlemesi açısından yararlı olacaktır.

Bağışlanan organlar bu konuyla ilgili Ulusal Koordinasyon Sistemi tarafından tıbben acilliği ve doku uyumuna göre en uygun alıcıya nakil edilir. Bu belirlenirken, zengin, fakir, ırk, cinsiyet v.b. ayrımlar hiçbir şekilde yapılmaz.

"Bağışlanan her organ, kurtarılan bir hayat demektir."

Kayseri Eğitim ve Araştırma Hastanesi
Organ ve Doku Nakli Koordinatörlüğü

Organ Bağış Bürosu
Tel:336 88 84 - 1540
E-Posta: organbagisi@kdh.gov.tr